ÖZAL KURUMLARINDAN EXİMBANK ve İHRACATIN FİNANSMANI

30 okunma Mayıs 2021

Özal 24 Ocak kararları ile Türkiye’nin iktisadi politikalarında önemli dönüşümü sağlamıştır. Bu politikaların ana ekseninde “ihracata dayalı büyüme” yatmaktadır. Bu politikaların kökleşmesi ve gelişmesi ise 1983 yılında kendisinin kurarak liderliğini yaptığı Anavatan Partisinin iktidarı döneminde gerçekleşmiştir. İhracata dayalı büyümenin finansman ayağı ise 1987 yılında kurulan Eximbank ile gerçekleştirilmiştir. 

 

Ekonomi politikalarının değiştirildiği 1980’yılında Türkiye ihracatı 3 milyar $ civarında seyrederken dış satım 3 yıl sonra 5,7 milyar $ civarına yükselmiş, 1985 ve izleyen 2 yılda ise 7 milyar $ civarına çıkabilmiştir. 

 

1986 ve 1987 yıllarında dış satımın duraksamaya uğraması sonucunda Özal’ın emri ile ihracatın finansmanını sağlamak üzere Kamu İktisadi Devlet Teşekküllerinin finansmanını sağlayan Devlet Yatırım Bankasının dönüşüme uğratılarak Eximbank (ihracat Bankası)’ın kuruluşu gerçekleştirilmiştir. Kamu finansmanında uzman olan Devlet Yatırım Bankası uzmanlarının bir kısmı ihracat konusunda uzmanlaştırılarak Eximbank’ın işlevi tamamen dış satıma dönük ihtisaslı elemanlardan oluşturulmuştur. Banka aracılığı ile dış satımda yeni politika ve finansman kaynakları devreye sokularak ihracatçının  dünya pazarlarında önemli oyuncular olarak ufku açılmıştır. 

 

Bankanın dış satım şirketlerine dönük finansmanı sayesinde 1987 yılında 7 milyar $ olan Türkiye ihracatı 2002 yılında 36 milyar $’a çıkmıştır. Ak Partinin iktidara geldiği 2002 yılı sonundan başlayarak  bankanın finans kaynakları genişletilmiş ve günümüze kadar geçmiş olan 17 yıllık dönemde ülkemiz ihracatı yaklaşık 200 milyar doları yakalamıştır. 

 

Türk Eximbank’ın amacı; ihracatın geliştirilmesi, ihraç edilen mal ve hizmetlerin çeşitlendirilmesi, ihraç mallarına yeni pazarlar kazandırılması, ihracatçıların uluslararası ticarette paylarının arttırılması, girişimlerinde gerekli desteğin sağlanması, ihracatçılar ve yurt dışında faaliyet gösteren müteahhitler ve yatırımcılara uluslararası piyasalarda rekabet gücü ve güvence sağlanması, yurt dışında yapılacak yatırımlar ile ihracat veya döviz kazandırma maksadına yönelik yatırım malları üretim ve satışının desteklenerek teşvik edilmesidir. Dengeli, sağlıklı ve uluslararası rekabete açık ihracat politikalarının izlenmesine katkıda bulunmaktır. 

 

Türk Eximbank bu amaçlarını gerçekleştirmek için ihracat şirketlerinin ihtiyacını karşılayacak ve rekabet gücü kazandıracak kredi desteği sağlamak, yurt içi ve yurt dışı finansman kurumlarının, bu faaliyetlerin finansmanına katılımlarını artırmak ve bu kurumların finansmanında aktif rol oynamalarını sağlayabilmek için garantiler vermek, mal ve hizmet ihracından doğan alacakları ticari ve politik risklere karşı sigorta etme fonksiyonlarını yürürlüğe koymaktadır.

 

2002 yılında ülkemizin gerçekleştirdiği 36 milyar $’lık ihracat için Eximbank ihracatçı kuruluşlarımıza yaklaşık 2,3 milyar $ nakdi, 2,7 milyar $ sigorta garantisi olmak üzere 5 milyar $ destek sağlamıştır. 2003 yılında bu destek % 50 artış ile 7,5 milyar $’a çıkarılmış ve ihracatımızın büyümesinde yeni ivme kazandırılması yoluna gidilmiştir. 

 

Son 3 yılda Türkiye ihracatı 160-190 milyar $ seviyesinde yeni rekorlar kırmaya başlamış ve 2023 hedeflerine doğru ilerlemektedir. Türk Eximbank son 5 yıllık dönemde ihracatçı kuruluşlara finansman desteğini 30 milyar $ seviyesinden 50 milyar $ seviyesine çıkarmıştır.

 

Banka 2020 itibariyle yurtdışına dış satım ve döviz kazandırıcı hizmetler yapan 13.102 kuruluşa kredi ve sigorta desteği sağlamaktadır. İhracatçılarımıza sağlanmakta olan bu destekler Kısa ve orta-uzun süreli kaynak akışı dışında sigorta hizmetlerini de karşılamaktadır. 

 

Bankanın günümüzde vermiş olduğu ihracata hazırlık, ihracat sonrası reeskon, dış ticaret şirketleri reeskont kredileri, turizm, uluslararası nakliye ve pazarlama, yurtdışı fuar, yurtdışı müteahhitlik kredileri gibi çok çeşitli alanları kapsamaktadır. 

 

Banka direkt kendisi finansman sağladığı gibi ülkemizdeki 51 finans kurumu aracılığı ile bu kredileri ihracatçımızın emrine tahsis etmektedir.  

    

Hatay-Osmaniye yöremizde faaliyet gösteren çok sayıda kuruluşlarımızın Eximbank’ın kredi desteğinden yararlandığı ve bölgemiz ihracatına önemli katkı sağlayarak yöremiz insanlarına istihdam sağladığı bilinmektedir. 

 

Değerli okuyucularımızın Ramazan Bayramını kutluyor, sağlıklı ve mutlu günler diliyorum.