SciECA (Sayeka)

30 okunma Temmuz 2020

Ekosistem İklim Araştırmaları Enerji Danışmanlık ve İnş. San. Ltd. Şti.

Bu ayki yazımı son dönemlerde ülkenin ve bölgenin yükselen değerlerinden ve markalarından olan SciECA firmamız hakkında yazmak istiyorum. SciECA Ekosistem İklim Araştırmaları Enerji Danışmanlık ve İnşaat Sanayi Limited Şirketi olarak, Enerji, Turizm, Sağlık, Tarım ve Ormancılık, Su Kaynakları, Kıyı Şeridi ve Sigortacılık gibi ekonomik olarak ulusal ve uluslararası payı çok büyük olan sektörlerdeki risklerin analizi, verilerin sağlanması ve gelecek tahminlerinin yapılması konusunda uzman kadrosu ile hizmet vermekteyiz. Bu çalışmalar için geliştirdiğimiz ve Karasal Ekosistemlerin yanında, Sucul Ekosistemler ve Atmosferdeki fiziko-kimyasal ve biyolojik prosesler incelenerek aralarındaki etkileşimler dikkate alınarak KSA (Karasal-Sucul-Atmosfer) modelimiz ile sektörlerin ihtiyaç duydukları yüksek çözünürlüklü verilerin temini hususunda çalışmalar yürütmekteyiz. Modelleme, dünya üzerinde bulunan mikrometre ölçekli alansal çözünürlükten kilometre ölçeğine kadar, saniye ölçekli zamansal çözünürlükten yıllara kadar olan döngülerin, sistemlerin ve proseslerin aradaki etkileşimlerini matematiksel kuramlara aktarılarak çok boyutlu bir şekilde çok yüksek hesaplama gücüne sahip sunucular ortamına aktarılarak simülasyonlarının oluşturulması anlamına gelmektedir. Bu sistemlerin alt yapısı, çok uzun yıllardır süregelen deneysel ve gözlem verilerinin analiz edilerek oluşturulmaktadır. 

 

 

En önemli paydaş gruplarından olan Enerji Sektörü, ülkemiz sürdürülebilir ve dışa bağımlı enerji ve kalkınma hedefleri çerçevesinde, yenilenebilir enerji kaynaklarımızın etkin ve verimli bir şekilde çevreye en az etki yapacak ölçekte kullanma hedeflerini benimsemiştir. Günümüzde ilkim değişikliğine bağlı olarak atmosferdeki fizikokimyasal sistemlerin değişmesi küresel ve bölgesel ölçekte karşılaşılan en büyük sorunların başında gelmektedir. Sanayi devrimi ile artan enerji ihtiyacının karşılanması için fosil yakıt enerjisinin kullanılması, atmosfere salınan ve sera gazları etkisini yaratan gazlarda çok ciddi artışlara ve özellikle bu artıştan kaynaklı atmosferik sirkülasyonların ani değişiklikler göstermesine neden olmuştur. Kış ve yaz aylarındaki sıcaklıklarda anomalilerdeki (ortalamadan olan uzaklık) ani değişimler, bölgedeki ısınma ve soğutmada kullanılan enerji ihtiyacını sadece geçmiş atmosferik verilerin kullanılması ile ön görülmesini imkânsız hale getirmektedir.

 

Bunlardan özellikle bölgemizde yaygın bir ağa sahip olan Rüzgâr Enerjisi Sektöründe faaliyet gösteren firmalarımıza SciECA olarak, ülkemizin enerji politikalarına hitap edecek ve iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin önceden tespit ve analizleri için yüksek alansal ve zamansal çözünürlüğe sahip bir model geliştirmiş bulunmaktayız. 

Bu modelin çıktıları ile Türkiye ve dünyada herhangi bir bölgedeki; 

  • Potansiyel Rüzgâr Enerjisinin miktarını, 
  • Rüzgârın Hızını (3 boyutlu olarak), 
  • Hava Sıcaklığını, 
  • Havanın Nispi ve Mutlak Nemini, 
  • Havanın Basıncını, 
  • Atmosferdeki Bulutlanma Oranı
  • Bulutlardaki Gaz, Sıvı ve Katı Haldeki Su Miktarı
  • Atmosferdeki Yağış birikimi
  • Atmosferdeki Yıldırım Aktivitesini
  • Atmosferdeki Ani Rüzgâr Hızı,
  • Yüzey Buharlaşması,
  • Kar Yoğunluğu,
  • Hava Sütunundaki Biriken Dolu Miktarı, 

gibi Atmosferdeki bir çok fiziksel ve kimyasal prosesleri yer yüzeyinden 20 km yüksekliğe kadar 100m alansal çözünürlüğe sahip yer yüzeyi yükseltileri dikkate alınarak modellemeleri yapılır. Bu yöntemde Rüzgâr Türbinlerinin ve Güneş Enerji Sistemlerinin bulunduğu sahalardaki yükseltilere bağlı üretim kapasiteleri yüksek hassasiyette hesaplanır. Enerji sahaları, yapılan antlaşmalar çerçevesinde istenilen çözünürlükteki rasterlara bölünerek, sahanın enerji üretim kapasitesi hesaplanır ve analiz edilir. 

 

SciECA İskenderun Teknik Üniversitesi Teknopark bünyesinde kurulan ve 2018’den beri alanlarında Türkiye’de tek veri sağlayan özel kuruluş statüsündedir. Rüzgar hızının ve RES’lerin enerji üretim kapasitelerinin 24 saat öncesinden yüksek hassasiyetteki tahmini ve analizi işletmelere büyük kazançlar sağlamaktadır. Özellikle RES’ler üretecekleri enerji miktarını 28 Mayıs 2016 tarihinde T.C. Resmi Gazetesinde yayımlanan 6282-2 nolu karar gereğince, 24 saat öncesinden EPDK (Enerji Piyasası Denetleme Kurumuna) bildirilmesi durumunda ürettikleri enerjinin satış fiyatı bu tahmine bağlı olarak tavan fiyattan düzenlenebilir. Bu durum bölgedeki Rüzgar Hızının ve Enerji Üretim Kapasitesinin yüksek hassasiyetle modellenmesi, enerji üreten kuruluşa bu alanda ciddi kazanımlar sağlamaktadır. 24 saat öncesinden verilen tahminlerin yüksek tutarlılığı, kuruluşun ürettiği enerjiyi maksimum birim fiyatta satması sağlanmaktadır. Bu durum Dengeleme Güç Piyasası mevzuatı dahilinde gerçekleşmektedir. Mevzuatın işleyişi aşağıdaki gibidir:

1. Lisans alıp, üretime başlayan ve piyasa katılımcısı olan bir RES santrali, sistem işletimcisi olan Türkiye Elektrik İletim A.Ş (TEİAŞ) tarafından yönetilen TEİAŞ Piyasa Yönetim Sistemi (TPYS) portalı üzerinden her gün bir sonraki teslim günü için 14:00-16:00 saatleri arasında ilgili mevzuat gereği Kesinleşmiş Günlük Üretim Programlarını (KGÜP) bildirmekle yükümlüdürler.

2. KGÜP bildirimini yapmaları halinde Enerji Piyasaları Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yayımlanan ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin (DUY) 110 uncu maddesi kapsamında hesaplanan KGÜP sapması nedeniyle ödemekle yükümlü olduğu tutardan muaf olma şansına sahip olacaktır.

3. Bir RES santrali KGÜP bildirimi yaparken EPDK tarafından yayımlanan7524 no’lu kurul kararı gereği üretim planından %10 sapma toleransına sahiptir. KGÜP miktarındaki sapmanın %10’u aşması halinde yine aynı kurul kararı gereği katılımcının ödeyeceği tutara dair hesaplanan formülde %3 sapma katsayısı uygulanır.

4. %10’u aşan KGÜP sapmasında ödenen tutar şu formüle göre hesaplanmaktadır: Sapma tutarı = Sapma miktarı x max(PTF veya SMF) x %3

a. PTF: Piyasa Takas Fiyatı

b. SMF: Sistem Marjinal Fiyatı

5. Eğer bir RES katılımcısı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destek Mekanizmasından (YEKDEM) faydalanıyorsa ürettiği enerji 7,3 USD/MWh şeklinde hesaplanır ve teşvik alır.

    • Bölgenin Enerji İhtiyacının Hesaplanması ve İleriye Dönük Modellenmesi için firmamız Yukarıdaki parametrelere ilaveten;
  • Yeryüzü kullanım şekli,
  • Bina sıklığı,
  • Binaların X-Y-Z düzlemindeki alan ve hacim kaplaması,
  • Popülasyon yoğunluğu,
  • Yükselti,

gibi parametreler kullanarak, alanın enerji ihtiyacını ve enerji kullanım miktarının modellenmesi sağlanıp, multiparametrik değişikliklerin enerji kullanım ve ihtiyacına olan etkileri analiz edilip, risklerin belirlenmesi sağlanmaktadır. 

Şirketimiz alanda faaliyet gösteren işletmelere bu analizleri RES (Rüzgar Enerji Santrali) ve GES (Güneş Enerji Santrali) kurulmadan önce, geçmişe dayalı istenilen zamansal çözünürlükte yapıp, sahanın üretim kapasitesini, özellikle RES’lerdeki Türbinlerin kurulum yerlerinin seçiminde yardımcı olmak amacı ile yüksek hassasiyette yapmaktadır. Bu yöntemin avantajı, sahanın Rüzgar ve Güneş Enerji Potansiyelini dinamik bir sistem kullanarak geriye dönük 10 ila 25 yıllık periyodlar dahilinde gerçekleştirebilmesidir. Hali hazırda ölçüm cihazları kullanarak verilecek bilgiler için bir ila iki yıl bekleme süresi böylelikle ortadan kalmakta ve işlemler saha için geriye dönük çok daha uzun süreleri dikkate alarak yapılabilmektedir.

 

Ülkemizde Yerlileşme ve Millileşme adımlarının atıldığı bu günlerde firmamız, ülkemizin bu alanlarda ihtiyacı olduğu verileri yerli ve milli programlarla vermenin haklı gurunu yaşamaktadır. Hep beraber daha nice başarılara diyoruz.

SciECA

Firma Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı

Doç. Dr. Abdulla Sakallı