Hava Tahmini ve Liman Kenti

30 okunma Ağustos 2020

İskenderun Körfezi coğrafik konumu itibariyle Süveyş kanalına ve Cebelitarık boğazına yakınlığından Ortadoğu ve Avrasya’nın denize açılan kapısı olarak büyük öneme sahiptir. Buradaki liman ve işletmeler Türkiye’nin büyük bir bölümüne hizmet ederken, geçmişte ticarette çok büyük öneme sahip ipek yolunun vazgeçilmez destinasyonlarından birisidir.

 

Bölgede bulunan 19’u liman toplam 27 kıyı tesisi ve 15km’yi aşkın rıhtım uzunluğu ile Ülkemizin sayılı limanları arasındadır. 

 

Şekil 1: İskenderun Körfezi ve işletmeler. Kaynak: İskenderun Liman Raporu 2020 (Prof. Dr. Soner ESMER, İskenderun Teknik Üniversitesi, Barbaros Hayrettin Gemi İnşaatı ve Denizcilik Fakültesi)

 

Ülkemizin Elektrik Enerjisinin ~%4’nün bölgedeki enerji santrallerinden sağlanmasının yanında, demir-çelik endüstrisi ve petrol rafinerisi gibi büyük işletmelerle Ülkemizin toplam gemi trafiğinin yaklaşık olarak %10’nu körfez hareketliliğinden meydana gelmektedir. Böyle önemli bir konuma sahip körfezde, olumsuz hava koşullarının öngörülememesi yada zaman aralıklarının ve şiddetlerinin yanlış tahmini telafisi zor maddi kayıplara neden olabilmektedir. Olumsuz hava koşullarının yarattığı etkiler, bölgede özellikle enerji, demir-çelik, petrol, yaş-sebze meyve ihracatı, doğalgaz, tahıl gibi alanlarda faaliyet gösteren işletmelerin ciddi düzeyde olumsuz yönde etkileyebilmektedir. 

 

Bölgemizde en etkili hava hadiselerinin başında Yarık Kaya diye adlandırılan bölgede oluşan şiddetli rüzgarlar başta olmak üzere, iklim değişikliğinden kaynaklı ve ön görülmeleri bir hayli meşakkatli olan hava hadiseleri gelmektedir. Bu gibi ekstrem durumlar gemilerin yük boşaltımı ve yüklenmesi esnasında gecikmelere, liman ve gemilerde fiziksek hasarlara, can kayıplarına neden olabilmektedir. Bu gibi olumsuz koşulların minimize edilebilmeleri için, bölgeye özgü hem alansal hem de zamansal çözünürlükleri bölgenin ihtiyaçlarına uygun düzeyde yüksek olan hava tahmin modeli geliştirilmeli ve model 7/24 kesintisiz tahmin yapacak düzeye getirilmedir. Böyle bir sistemin kuruluşu ve işletmesi milyonlarca liralık bir alt yapı gerektirmesinin yanında, işletilmesi için gerekli beyin gücünün tedariki Ülkemizde karşılaştığımız en büyük sorunların başında gelmektedir. Ülkemizde ilk defa İskenderun Teknik Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği bölümü bünyesinde geliştirdiğim ve bu alanda hizmet verecek kapasiteye sahip Yüksek Çözünürlüklü Hava Tahmin modelimiz yaklaşık bir yıldır kesintisiz bir şekilde hizmet vermektedir (bkz. www.havatahminmerkezi.com). Bu alanda yaptığımız yatırımlar, kısa sürede meyvesini vermeye başlamış bulunmaktadır. Modelimizin sahip olduğu yüksek alansal (300x300m) ve zamansal (saatlik) çözünürlükler, bölgede etkili olan hava hadiselerini yüksek doğrulukla 5 gün öncesinden tahmin etme gücüne sahiptir. 

 

 

Şekil 2: Anlık dinamik rüzgar hızı haritası

 

Ayrıca bölgedeki enerji üretimleri Ülkemizde büyük bir paya sahip Rüzgar Enerji Santrallerinin bakım, işletme ve gün öncesi piyasası için ihtiyaç duydukları; rüzgar hızı, rüzgar yönü, havanın nem oranı, hava sıcaklığı, hava basıncı, buzlanma gibi hava hadiseleri ilk defa bu sistemle sahalara özel olarak veri hizmeti sunabilmekteyiz. 

Bu alanda Ar-Ge çalışmalarımız bölüm ve üniversite bünyesinde devam etmekte olup, yakın zamanda bu konuda TÜBİTAK’a projeler sunmuş bulunmaktayız. Hem bölgemize, hemde Ülkemize böyle bir sistemi kazandırmanın haklı gurunu İskenderun Teknik Üniversitesi ve şahsım olarak yaşamaktayız. Bu alanda ülkemizde kat edeceğimiz daha çok yolumuzun olduğunun bilincinde, gelecek nesillere bu alanda daha yetkin ve etkin bireyler yetiştirme arzusundayız. Başarmanın ilk yolu İSTEmekten geçtiğinden, üniversite sınavına giren ve tercih yapmak isteyen öğrencilerimize en büyük tavsiyem, eğer bu alan size hitap ediyorsa ve kendinize bu alanda bir gelecek hayal edebiliyorsanız EndüstrİSTE’yi İSTEyin. Biz sizler için burada hazırız. Saygılarımla